บทความเกี่ยวกับสมุนไพร

กลิ้งกลางดงยาอายุวัฒนะบำรุงกำลัง

กลิ้งกลางดง สมุนไพร ที่มีชื่อเรียกหลากหลาย เช่น บอระเพ็ดพุงช้าง กลิ้งกลางดาน แมวดิน เครือคำเถื่อน เป็นไม้เลื้อยที่มีขนาดใหญ่เจริญเหนือพื้นดิน และมักจะมีลำต้นที่เป็นไม้เนื้อแข็งมีเปลือกหนาต่อขึ้นมาจากหัว

ลำต้นที่ยังอ่อนมีลักษณะ เป็นไม้ ล้มลุก แห้ง และเป็นร่องตามแนวยาวแผ่นใบรูปไข้กว้าง โคนใบคล้ายรูปหัวใจ คล้ายใบกระท่อมเลือด แต่เมื่อหักก้านใบไม้พบยางสีแดงดอกออกเป็นช่อคล้ายซี่ลมเหนือง่ามใบผลเป็น แบบมีเนื้อเมล็ดเดียว แข็ง รูปไข่กลับ

โบราณมีการใช้ กลิ้งกลางดง ที่น่าสนใจ คือ ใช้แก้ปวดขา เข่า ตะคริว นำหัวกลิ้งกลางดงมาฝานต้มอาบ แต่ก่อนอาบต้องเอาน้ำที่ต้มมาตักดื่มสักสามฝ่ามือ ใช้เป็นยาอายุวัฒนะ ฝานหัวตากแห้ง ปั้นเป็นลูกกลอน ขนาดเท่าลูกมะเขือพวง ทานวันละ 1 เม็ดก่อนนอน , ใช้แก้โรคกระเพาะ และฟกบวม

โดยใช้กระท่อมเลือด กลิ้งกลางดง โคนกล้วยตีบ ฝานตากแดดให้แห้งบดผสมกัน ใส่น้ำร้อนดื่ม หมอพื้นบ้านมักใช้ กลิ้งกลางดง เป็นยาคู่กับกระท่อมเลือด โดยใช้เข้าตำรับยาหลายตำรับ เช่นยาอายุวัฒนะ แก้เบาหวานบำรุงร่างกาย รักษาฝีในปอด แก้โรคกระเพาะ ทำให้หลับสบาย การวิจัยในสมัยใหม่ เราพบว่า กลิ้งกลางดงมีสารยับยั้งระบบประสาทที่เกี่ยวกับการกระตุ้น มีฤทธิ์ลดการหดเกร็งของลำไส้ ลดความดัน ต้านเนื้องอก ต้านการฝังตัวของตัวอ่อนในมดลูก

ที่มา:

  • หนังสือพิมพ์พิมพ์ไทย โดย คเนพร พิทักษ์พงศ์
  • กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ