บทความเกี่ยวกับสมุนไพร

เมื่อรู้สึกปวดนึกถึง เถาวัลย์เปรียง

เถาวัลย์เปรียงเป็นยาสมุนไพรที่คนไทยรู้จักการใช้ประโยชน์มาเนิ่นนาน เป็น สมุนไพรที่พบทั่วไปทุกภาค สรรพคุณของยาที่นิยมนำมาใช้ประโยชน์คือแก้อาการปวดเมื่อย ปวดหลัง ปวดเอว บำรุงกำลัง จึงมักนำมาต้มดื่ม หรือนำมาดองเหล้า คนเฒ่าคนแก่ คนที่ทำงานแบกหามหนัก หรือชาวไร่ชาวนา จึงมักมีเถาวัลย์เปรียงติดบ้านไว้ต้ม แต่ส่วนมากมักจะเน้นทางยาดองเหล้ามากกว่าเพื่อใช้แก้ไขอาการปวดเมื่อยจากการทำงาน

เถาวัลย์เปรียง มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Derris scandens Benth หรือที่รู้จักในชื่อท้องถิ่นว่า เถาตาปลา เครือเขาหนัง ย่านเหมาะ มีลักษณะเป็นไม้เถาขนาดใหญ่เป็นพุ่มเลื้อย ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ใบย่อย รูปวงรี ดอกออกเป็นช่อห้อยลงด้านล่าง มีสีขาว กลีบดอกสีม่วงดำ ผลเป็นฝักแบนเล็ก มีเมล็ด มีสรรพคุณเป็นยาแก้กระษัย แก้เส้นเอ็นขอด ทำให้เส้นอ่อน บางแหล่งนิยมนำเถาหั่นตากแห้งคั่วไฟ ชงน้ำดื่มแทนชา ใช้แก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ถ้าใช้ดองเหล้าจะเป็นยาขับระดู และตามตำรับยาแผนโบราณยังนำมาใช้เป็นส่วนประกอบยาอายุวัฒนะเพื่อช่วยให้ร่างกายแข็งแรง

จากรายงานการศึกษาพบว่าสารสกัดเถาวัลย์เปรียงสามารยับยั้งสารที่ก่อเกิดการอักเสบได้ จึงอาจนำเอามาใช้เป็นทางเลือกหนึ่งในการลดปวด และต้านการอักเสบ เนื่องจากการทดลองทางคลินิกพบว่ามีประสิทธิภาพใกล้เคียงกับ diclofenac และ naproxen ซึ่งเป็นยาแผนปัจจุบัน เพื่อใช้บรรเทาปวดที่มีการอักเสบ เช่น อาการปวดหลัง ข้อเข่าเสื่อม เอ็นและกล้ามเนื้อ และยังพบว่ามีอาการข้างเคียงของระบบทางเดินอาหารน้อยกว่า ทำให้เมื่อรับประทานไปแล้วจะระคายเคืองกระเพาะน้อยกว่าอีกด้วย

ดังนั้น สารสกัดเถาวัลย์เปรียงจึงอาจเป็นทางเลือกหนึ่งหากคุณมีอาการปวด ทั้งยังเป็นการสนับสนุนสมุนไพรไทย และลดการนำเข้ายาจากต่างประเทศได้

บทความโดย

นางสาวกุสุมา บุญมีประกอบ

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

อ้างอิง :

  • วารสารเพื่อการวิจัยและพัฒนา องค์การเภสัชกรรม ประจำเดือน ต.ค.-ธ.ค. 2554
  • Srimongkol Y, Warachit P, Chavalittumrong P, et al. A study of the efficacy of Derris scandens Benth extract compared with diclofenac for the alleviation of low back pain. J Thai Traditional Altern Med 2007;5:17–23.