บทความเกี่ยวกับสมุนไพร

สารสกัดจากมังคุดต้านเชื้อราในช่องปาก

Candidiasis เป็นโรคติดเชื้อรา ส่วนใหญ่ก่อให้เกิดพยาธิสภาพกับเนื้อเยื่อเมือกของร่างกาย กลุ่มอาการที่พบเห็นได้บ่อยคือเกิดฝ้าขาวๆ ในช่องปาก ที่เรียกว่า"ซาง"หรือ "Thrush" มีสาเหตุมาจากเชื้อรา ประเภท ยีสต์ ในสกุล Candida ซึ่งมีมากมายหลาย species สำหรับตัวที่ทำให้เกิดการติดเชื้อได้บ่อย คือ Candida albicans ส่วน species อื่น ๆ ที่ก่อโรค และพบประปลาย ได้แก่ C. krusei, C. glabata, C. tropicalis ซึ่งมีแนวโน้มจะเพิ่มอัตราการติดเชื้อมากขึ้น โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีระดับภูมิคุ้มกันน้อย ในคนปกติเชื้อ C. albicans ปรากฏอยู่ตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ในปาก ในช่องคลอดปะปนกับจุลินทรีย์ชนิดอื่นๆ

การที่มีจุลินทรีย์ประจำถิ่น (resident flora) อยู่ด้วยนั้น จะช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตเพิ่มจำนวนของยีสต์ ตามส่วนต่างๆ ของร่างกายได้ แต่การได้รับยาปฏิชีวนะประเภทครอบจักรวาล (broad spectrum antibiotic) เป็นระยะเวลาติดต่อกันนานๆ ก็จะทำ ให้ Candida สามารถเจริญแข่งกับเชื้อประจำถิ่นได้ นอกจากนี้การใช้ยากลุ่ม corticosteroids เพื่อบรรเทาการอักเสบก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของยีสต์นี้ในร่างกาย

มังคุด (Garcinia mangostana) เป็นพืชในวงศ์ Clusiaceae ที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อ C. albicans ได้เป็นอย่างดี โดยมีรายงานการวิจัยสารสำคัญในมังคุด คือสาร alpha-mangostin ซึ่งมีความสามารถในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อและมีความสามารถในการฆ่าเชื้อใกล้เคียงกับยา Clotrimazole ซึ่งเป็นยาแผนปัจจุบันที่นิยมใช้ในการรักษาอาการติดเชื้อ C. Albicans นอกจากนี้ยังมีรายงานการศึกษาความเป็นพิษของสารสกัดจากมังคุดพบว่าสามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยอีกด้วย

ดังนั้นมังคุดจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการนำไปพัฒนาเป็นยารักษาอาการติดเชื้อ C. albicans ที่เหมาะกับผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับการเลือกสรรผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่มีประสิทธิภาพดีและมีผลข้างเคียงต่ำมาใช้แทนยาแผนปัจจุบัน

บทความโดย

นางสาวธิษณิน สุภาไชยกิจ

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

เอกสารอ้างอิง :

  • Epstein B.Oral and pharyngeal candidiasis.Postgraduate Medicine.1989; 257-269.
  • Kaomongkolkit R,Jamdee K,Chaisomboon N.Antifungal activity of Alpha-mangostin against Candida albicans. Journal of oral science. 2009; 51: 401-406.
  • Wikipedia.Purple mangosteen[Internet].2012[cited 2012 Nov 1].Available from: http://en.wikipedia.org/wiki/ Purple_mangosteen.