บทความเกี่ยวกับสมุนไพร

ป้องกันฟันผุได้ด้วยกะเพรา

โรคฟันผุ (Dental caries) หรือ ฟันผุ เป็นโรคติดเชื้อที่มีเชื้อแบคทีเรียที่เรียกว่า Streptococcus mutans ซึ่งเป็นแบคทีเรียในกลุ่มแกรมบวก รูปร่างกลม เรียงตัวเป็นสาย โคโลนีมีลักษณะนูนสูงและขุ่น เข้าไปทำปฏิกิริยาในกระบวนการเปลี่ยนแปลงคาร์โบไฮเดรต เช่น แป้ง และน้ำตาลในอาหารที่ตกค้างบนฟัน หรือคราบจุลินทรีย์ (Dental plague) ให้เกิดกรดที่สามารถสลายแร่ธาตุซึ่งเป็นโครงสร้างของฟัน ซึ่งการสลายแร่ธาตุของฟันนั้นจะทำให้เกิดการสูญเสียแร่ธาตุ (Demineralization) จากตัวฟัน ซึ่งเป็นกระบวนการเริ่มต้นของโรคฟันผุ

กะเพรา มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ocimum sanctum L. อยู่ในวงศ์ Lamiaceae (Labiatae) นิยมนำมาใช้ ในการรักษาแบบพื้นบ้านเพื่อบรรเทาอาการต่างๆ เช่น ใบใช้แก้ปวดท้อง, ขับลม, แก้ลมตานซาง, แก้จุกเสียด, และแก้คลื่นเหียนอาเจียน เมล็ดใช้พอกบริเวณตาเมื่อตามีผงหรือฝุ่นละอองเข้าตา รากใช้รากที่แห้งแล้ว ชงหรือต้มกับน้ำร้อนดื่ม แก้โรคธาตุพิการ เป็นต้น

นอกจากนั้นในปัจจุบันยังมีรายงานการศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดจากกะเพราด้วยเมทานอลในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อ Streptococcus mutans โดยผู้ทดลองได้ทำการปรับความเข้มข้นของสารสกัดเป็น 15 ความเข้มข้น โดยมีความเข้มข้นตั้งแต่ 0.5 ไปจนถึง 10% โดยจากการทดลองพบว่า สารสกัดที่ความเข้มข้น 4% สามารถให้พื้นที่ clear zone ที่ 22 mm ซึ่งว่ากว้างที่สุดในบรรดาสารทุกความเข้มข้นที่ใช้ในการทดสอบ ดังนั้นผู้ทำการทดลองจึงสรุปว่ากะเพรามีฤทธิ์ในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อ Streptococcus mutans ได้

จากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่า กะเพราเป็นพืชที่มีฤทธิ์น่าสนใจในการนำมาผลิตเป็นยาฆ่าเชื้อ Streptococcus mutans แต่ทั้งนี้จะต้องผ่านการนำมาทำการศึกษาในคน รวมทั้งการศึกษาความเป็นพิษทั้งในแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรัง จึงจะสามารถมั่นใจได้ว่าใช้ได้อย่างปลอดภัย

บทความโดย

นางสาวกุสุมา บุญมีประกอบ

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ

อ้างอิง :

Agarwal P, Nagesh L. Evaluation of the antimicrobial activity of various concentrations of Tulsi (Ocimum sanctum) extract against Streptococcus mutans: An in vitro study. Original research. 2010; 21(3): 357-359.

Fejerskov, Ole (2008). Dental Caries: The Disease and Its Clinical Management. Oxford: Blackwell Munksgaard. ISBN 1405138890.

Kantz WE, Henry CA. Incidence of Streptococcus mutans in root canals. J Dent Res. 1973; 52(5):1163.