บทความเกี่ยวกับสมุนไพร

รักษาลำไส้อักเสบด้วยเทียนเกล็ดหอย

Inflammatory Bowel Disease (IBD) หมายถึง ความผิดปกติโดยเกิดการอักเสบของลำไส้ มีลักษณะของการเกิดการอักเสบเป็นแผลลึกแล้วเกิดเป็นแผลทะลุต่อกันกับอวัยวะอื่นหากบริเวณที่เป็นนั้นติดต่อกับผิวหนังก็อาจจะพบการอักเสบที่ผิวหนังได้ สาเหตุที่แท้จริงของ IBD นั้นยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด สันนิษฐานว่าอาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ซึ่งรวมถึงการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหาร หรือการรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนวัตถุกันเสีย หรือแม้กระทั่งความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันภายในร่างกายผู้ป่วยเอง โดยทั่วไปพบอาการเริ่มต้นในช่วงอายุประมาณ 15–30 ปี พบได้ทั้งในเพศชายและหญิง สำหรับการรักษานั้นจะใช้ยาในกลุ่มสเตียรอยด์, กลุ่มยากดภูมิคุ้มกัน, ยาต้านการตอบสนองต่อการอักเสบของร่างกาย และกลุ่มยาปฏิชีวนะ ซึ่งยาที่กล่าวมานั้นล้วนมีผลข้างเคียงที่รุนแรงทั้งสิ้น

เทียนเกล็ดหอยมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Plantago ovate เป็นพืชในวงศ์ Plantaginaceae เป็นพืชที่มีการนำมาใช้ในการแพทย์พื้นบ้านเพื่อบรรเทาอาการท้องผูกอย่างแพร่หลาย นอกจากนั้นยังมีรายงานศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดจากเทียนเกล็ดหอยในการบรรเทาอาการอักเสบของลำไส้พบว่า เทียนเกล็ดหอยมีกลไกในการทำงานคือสามารถเพิ่มภูมิคุ้มกันของร่างกาย, ต้านอนุมูลอิสระ, ต้านการอักเสบ, รักษาแผลอักเสบ, ลด nitric oxide และ ลด leukotriene B4 จึงสามารถช่วยบรรเทาอาการอักเสบของลำไส้ได้ แต่ทั้งนี้ควรใช้ด้วยความระมัดระวังหรือใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ เพราะรายงานการศึกษาว่า การใช้เทียนเกล็ดหอยติดต่อกันเป็นเวลานานอาจเกิดผลเสียต่อลำไส้ได้

แม้ว่าเทียนเกล็ดหอยจะมีผลต่อผู้ใช้หากใช้ในระยะยาว แต่ก็ถือว่าเป็นพืชที่มีความน่าสนใจมากชนิดหนึ่งที่สามารถนำมาพัฒนาต่อไปเป็นยาต้านการอักเสบของลำไส้ได้ในอนาคต

บทความโดย

นางสาวสุพรรษา องค์การ

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ

อ้างอิง :

Ganji V, Kies CV. Psyllium husk fibre supplementation to soybean and coconut oil diets of humans: effect on fat digestibility and faecal fatty acid excretion. Eur J Clin Nutr 1994;48:595-7.

Kucharzik T, Maaser C, Lugering A, Kagnoff M, Mayer L, Targan S, Domschke W. Recent understanding of IBD pathogenesis: implications for future therapies. Inflamm Bowel Dis 2006; 12: 1068-1083.

Rahimi R, Shams-Ardekani MR Abdollahi M. review of the efficacy of traditional Iranian medicine for inflammatory bowel disease. World J Gastroenterol. 2010; 16(36): 4504-4514.